Agentic AI چیست؟ – هوش مصنوعی عاملی به زبان ساده

۲۱
۱۴۰۵/۰۷/۵
۱۲ دقیقه
PDF
آموزش متنی جامع

«هوش مصنوعی عاملی» (Agentic AI) نوع جدیدی از سیستم‌های هوشمند است. این سیستم‌ها به صورت کامل یا نیمه‌خودمختار اداره می‌شوند. یعنی اینکه می‌توانند محیط را درک کرده، استدلال کنند و بسته به مجوز داده شده، به صورت مستقل وارد عمل شوند. Agentic AI با چت‌بات‌های معمولی، تفاوت دارد. چت‌بات‌ها توانایی پاسخ به سوالات و حل مسائل مختلف را دارند. اما سیستم‌های Agentic AI می‌توانند به سایر سیستم‌های نرم‌افزاری متصل شوند و وظایف داده شده را به صورت خودکار یا با نظارت انسان اجرا کنند. برای این که بهتر متوجه شوید Agentic AI چیست، فرض کنیم که می‌خواهید برای سفر خود بلیط تهیه کنید. کافیست که شرایط، بودجه و زمان مناسب برای سفر خود را به «هوش مصنوعی عاملی» بگویید. هوش مصنوعی عاملی، خودش تمام مسیر‌های ممکن و وسایل حمل‌ونقل و هزینه‌ها را بررسی کرده و بهترین گزینه را پیشنهاد می‌دهد. در صورتی که مجوز مربوطه را صادر کرده باشید حتی می‌تواند خودش بلیط را خریداری کرده و اطلاعات سفر را برایتان ارسال کند.

آنچه در این مطلب می‌آموزید:
  • با مفهوم هوش مصنوعی عاملی یا Agentic AI و ویژگی‌های آن آشنا می‌شوید.
  • تفاوت هوش مصنوعی سنتی و Agentic AI را بررسی می‌کنید.
  • معماری‌های مختلف سیستم‌های Agentic AI را مقایسه می‌کنید.
  • مراحل کار هوش مصنوعی عاملی را یاد می‌گیرید.
  • کاربردهای هوش مصنوعی عاملی را در حوزه‌های مختلف بررسی می‌کنید.
  • چالش‌ها و خطرات استفاده از Agentic AI را می‌آموزید.
Agentic AI چیست؟ – هوش مصنوعی عاملی به زبان ساده
997696

در این مطلب از مجله فرادرس، توضیح داده‌ایم که Agentic AI چیست و چه کاربرد‌هایی دارد. ابتدا این سیستم‌های هوش مصنوعی مدرن را معرفی می‌کنیم. سپس مزایا، روش استفاده، کاربرد‌ها و مهم‌ترین چالش‌های مربوط به کار با این تکنولوژی را توضیح می‌دهیم.

Agentic AI چیست؟

«هوش مصنوعی عاملی» یا «ایجنتی» (Agentic AI) نوعی از سیستم‌های هوش مصنوعی است که می‌تواند با کمک محدود انسان، وظایف مشخص شده را به انجام برساند. این سیستم از عامل‌های هوش مصنوعی استفاده می‌کند. عامل‌های هوش مصنوعی، مدل‌هایی از «یادگیری ماشین» (Machine Learning) هستند که فرآیند تصمیم‌گیری انسان را شبیه‌سازی می‌کنند.

هدف اصلی این مدل‌ها حل مشکلات و اجرای دستورات انسان به صورت زنده و آنی است. در سیستم‌های «چندعاملی» (Multiagent) برای رسیدن به هدف کلی، هر عامل مسئول انجام بخش مشخصی از کار است. هماهنگی و مدیریت فعالیت این عامل‌ها نیز توسط سیستم هوش مصنوعی انجام می‌شود.

مراحل فرایند پیدا کردن بلیط، از اعلام مشخصات سفر تا بررسی تمام مسیر‌ها
مراحل فرایند پیدا کردن بلیط، از اعلام مشخصات سفر تا بررسی تمام مسیر‌ها

تفاوت هوش مصنوعی معمولی با Agentic AI چیست؟

مدل‌های سنتی هوش مصنوعی در چارچوب محدودیت‌های از پیش تعیین شده کار می‌کنند، بنابراین به همراهی مستقیم انسان نیاز دارند. اما روش کار هوش مصنوعی عاملی متفاوت است. این سیستم می‌تواند به صورت مستقل کار کند، روی هدف اصلی تمرکز داشته باشد و خود را با تغییرات هماهنگ کند. واژه «ایجنتی» یا «عاملی» به قدرت عمل و استقلال این مدل‌ها اشاره می‌کند. به عبارت دیگر، این ویژگی نشان می‌دهد که این مدل‌ها به منظور رسیدن به هدف مشخص شده، می‌توانند به صورت مستقل اقدام کنند.

در جدول پایین به شکل خلاصه تفاوت مدل‌های قدیمی هوش مصنوعی با Agentic AI را بررسی کرده‌ایم.

ویژگیهوش مصنوعی سنتیهوش مصنوعی عاملی
میزان استقلالنیازمند همراهی مستقیم انسانامکان انجام مستقل وظایف با کمک محدود انسان
نحوه کارپیروی از قوانین و محدودیت‌های تعیین شدهتمرکز بر هدف و هماهنگ شدن با تغییرات
تصمیم‌گیریتصمیم‌گیری در محدوده تعیین شدهشبیه‌سازی فرآیند تصمیم‌گیری انسان
اجرای وظایفانجام دستورات مشخصاقدام مستقل برای رسیدن به هدف
سیستم چندعاملی—تقسیم کار بین عامل‌ها و هماهنگی فعالیت آن‌ها توسط سیستم هوش مصنوعی

تا به این قسمت از مطلب، توضیح داده‌ایم که ماهیت و عملکرد Agentic AI چیست و چه تفاوتی با هوش مصنوعی معمولی دارد. در بخش‌های بعد به شکل مفصل‌تری Agentic AI را بررسی می‌کنیم. در صورت تمایل به مطالعه مطالبی مانند این مورد، پیشنهاد می‌کنیم که حتما اپلیکیشن مجله فرادرس را بر روی دستگاه‌های همراه خود نصب کنید.

برای نصب اپلیکیشن رایگان مجله فرادرس، کلیک کنید.

تفاوت بین هوش مصنوعی مولد و Agentic AI چیست

مزایای Agentic AI چیست؟

سامانه‌های عاملی مزیت‌های متعددی نسبت به سیستم‌های قدیمی‌تر هوش مصنوعی مولد دارند. سیستم‌های قدیمی‌تر به اطلاعات موجود در دیتاست‌هایی محدود هستند که برای آموزش مدل‌های آن‌ها استفاده شده است.

در این قسمت از مطلب، توضیح می‌دهیم که مهم‌ترین مزایای Agentic AI چیست.

  • فعالیت خودکار و مستقلانه
  • ارتباط زنده با اینترنت
  • داشتن معماری‌های متنوع
  • بهبود خودکار سیستم
  • کاربری بسیار ساده و قابل درک
مهم‌ترین مزایای Agentic AI
مهم‌ترین مزایای Agentic AI

در ادامه مطلب، تمام موارد بالا را یک به یک بررسی کرده‌ایم.

فعالیت خودکار و مستقلانه

مهم‌ترین پیشرفت در هوش مصنوعی عاملی نسبت به هوش مصنوعی مولد این است که می‌تواند بدون نیاز به کمک دائمی انسان و به صورت مستقل کار کند. توانایی‌های اصلی این ابزارها را در فهرست پایین نوشته‌ایم. این توانایی‌ها مهم‌ترین تفاوت بین هوش مصنوعی عاملی و هوش مصنوعی مولد هستند.

  • خودمختاری
  • حفظ اهداف بلندمدت
  • مدیریت وظایف چندمرحله‌ای برای حل مسئله
  • نظارت بر روند پیشرفت کار در طول زمان

ارتباط زنده با اینترنت

مدل‌های بزرگ زبانی نمی‌توانند خودشان به شکل مستقیم با ابزارها یا پایگاه‌های داده خارجی کار کنند. آن‌ها همچنین نمی‌توانند سیستم‌هایی را برای پایش و جمع‌آوری لحظه‌ای داده‌ها راه‌اندازی کنند. اما عامل‌ها می‌توانند این کارها را انجام دهند. آن‌ها در وب جستجو می‌کنند، «رابط‌های برنامه نویسی کاربردی» ( Application Programming Interfaces | API) را فراخوانی می‌کنند و از پایگاه‌های داده استعلام می‌گیرند. سپس از این اطلاعات برای تصمیم‌گیری و اجرای وظایف خود استفاده می‌کنند.

هوش مصنوعی عاملی در حال کار با اینترنت است. - Agentic AI چیست

معماری‌های متنوع

برنامه‌های مختلف هوش مصنوعی به معماری‌های متنوعی هم نیاز دارند.

  • عامل‌ها می‌توانند روی وظایف مشخصی تمرکز کنند.
  • برخی عامل‌ها ساده هستند و کار‌های تکراری را به صورت مطمئن انجام می‌دهند.
  • برخی دیگر می‌توانند از درک فضای مسئله و حافظه برای حل مسائل پیچیده‌تر و جدید کمک بگیرند.
  • در برخی معماری‌های Agentic AI، یک مدل یا عامل اصلی به عنوان رهبر فعالیت می‌کند. این عامل با کمک مدل‌های زبانی بزرگ، وظایف را مدیریت می‌کند، درباره مراحل انجام کار تصمیم می‌گیرد و بر عملکرد سایر عامل‌ها نظارت دارد.
  • برخی دیگر از معماری‌ها ساختار افقی‌تری دارند. در این ساختارها، عامل‌ها به صورت غیرمتمرکز و در جایگاه نظیربه‌نظیر با یکدیگر همکاری می‌کنند.

در جدول پایین این عامل‌ها را با یکدیگر مقایسه کرده‌ایم.

نوع معماریویژگی اصلینقطه قوت - ضعف
عامل سادهانجام وظایف تکراری و مشخصمطمئن برای کارهای تکراری - ناتوان در درک ارتباط بین فایل‌ها
عامل هوشمنداستفاده از حافظه و درک مسئلهمناسب مسائل پیچیده و جدید - نیاز به ابزار برای کار با برخی نرم‌افزارها
معماری سلسله‌مراتبیعامل اصلی، مدیریت و نظارت بر سایر عامل‌هامناسب کارهای چندمرحله‌ای - احتمال ایجاد گلوگاه
معماری افقیهمکاری غیرمتمرکز و نظیربه‌نظیر عامل‌هاهمکاری مستقل - احتمال سرعت کمتر نسبت به معماری سلسله‌مراتبی

بهبود خودکار سیستم

عامل‌ها می‌توانند از تجربیات خود یاد بگیرند، بازخورد دریافت کنند و رفتار خود را تغییر دهند. با استفاده از چارچوب‌ها و کنترل‌های مناسب، سیستم‌های عاملی به صورت مداوم و خودکار می‌توانند خود را بهبود دهند. توانایی دیگر این سیستم‌ها آن است که می‌توانند گسترش پیدا کنند. یعنی اینکه در نهایت می‌توانند پروژه‌هایی را با طیف گسترده‌ای از وظایف مختلف، مدیریت و اجرا کنند.

کاربری بسیار ساده و قابل درک

می‌دانیم که سیستم‌های عاملی از مدل‌های بزرگ زبانی یا همان LLM-ها استفاده می‌کنند. بنابراین کاربران می‌توانند به کمک نوشتن پرامپت‌هایی با زبان طبیعی انسان با آن‌ها کار کنند. یعنی به‌جای کار با رابط‌های نرم‌افزاری پیچیده، می‌توان از دستورات متنی یا صوتی ساده استفاده کرد.

از نظر تئوری، مراحل کار با هر نرم‌افزاری را می‌توان به گفت‌وگوی ساده‌ای با هوش مصنوعی تبدیل کرد. سپس عامل هوش مصنوعی به راحتی اطلاعات مورد نیاز کاربر را پیدا می‌کند و بر اساس آن دست به اقدام می‌زند.

چطور به کمک فرادرس روش استفاده از هوش مصنوعی را یاد بگیریم؟

فرادرس برای کمک به یادگیری نحوه کار با هوش مصنوعی مجموعه‌ای از فیلم‌های آموزشی مختلف را تدوین کرده است. هوش مصنوعی مولد و عاملی کاربرد‌های بسیار گسترده‌ای دارد. برای مثال می‌توان در زمینه‌های زیر از آن‌ها استفاده کرد:

  • بررسی تصاویر و نتایج آزمایشات پزشکی
  • هدایت وسایل نقلیه مختلف
  • معلم مجازی
  • ترجمه متون مختلف
  • دستیار برنامه نویسی
  • و غیره

نکته بسیار مهم و مشترک در همه این کاربردها آن است که باید روش درست کار و صحبت با هوش مصنوعی را بلد باشیم. پرامپت‌نویسی صحیح جزو نکات مهم در زمان کار با هوش مصنوعی است.

مجموعه آموزش استفاده از هوش مصنوعی، GPT و ... – جامع و کاربردی
با کلیک بر روی تصویر بالا می‌توانید به صفحه اصلی مجموعه فیلم‌های آموزش استفاده از هوش مصنوعی به صورت جامع و کاربردی، هدایت شوید.

می‌دانیم که تقریبا تمام مدل‌های زبانی بزرگ به صورت گفتگو محور کار می‌کنند. نکته اینجاست که خود این گفتگو دارای اصول و قواعدی است که با رعایت آن‌ها کیفیت پاسخ‌های تولید شده به مقدار قابل توجهی بیشتر می‌شود. وب سایت فرادرس به عنوان بزرگترین دانشگاه فارسی زبان آنلاین دنیا شناخته می‌شود. در این وب‌سایت، مجموعه آموزشی بسیار خوبی با هدف کمک به یادگیری نحوه درست کار با هوش مصنوعی طراحی شده است. با بررسی فیلم‌های این مجموعه آموزشی می‌توان گفت تمام مهارت‌های لازم برای رسیدن به بهترین پاسخ‌ها را بدست می‌آورید.

در فهرست زیر، چند مورد از فیلم‌های این مجموعه آموزشی را معرفی کرده‌ایم. در صورت تمایل به مشاهده فیلم‌های بیشتر می‌توانید بر روی تصویر بالا کلیک کرده و به صفحه اصلی این مجموعه آموزشی هدایت شوید.

در بخش بعد با روش کار هوش مصنوعی Agentic AI آشنا می‌شوید.

نحوه کار هوش مصنوعی عاملی یا Agentic AI چیست؟

ابزارهای Agentic AI می‌توانند به روش‌های مختلفی کار کنند. در واقع وجود چارچوب‌های مختلف برای روبه‌رو شدن با مسائل گوناگون بهتر هم هست. البته، سیستم‌های عاملی به طور معمول برای انجام وظایف خود چند مرحله کلی را دنبال می‌کنند.

  1. درک فضای مسئله
  2. استدلال
  3. هدف‌گذاری یا تشخیص مسیر رسیدن به پاسخ
  4. تصمیم‌گیری
  5. اجرا
  6. یادگیری و سازگاری
  7. یکپارچه‌سازی و هماهنگ‌سازی

در ادامه این بخش تمام مراحل بالا را یک به یک بررسی می‌کنیم.

مراحل کار هوش «مصنوعی عاملی» (Agentic AI)
چند گام اصلی در مراحل کار هوش «مصنوعی عاملی» (Agentic AI)

ادراک

Agentic AI کار خود را با جمع‌آوری داده‌ها از محیط آغاز می‌کند. این سیستم می‌تواند داده‌ها را از طریق این موارد، جمع‌آوری کند.

  • حسگرها
  • «رابط‌های برنامه نویسی کاربردی» یا همان« API»
  • پایگاه‌های داده
  • تعامل با کاربر

با کمک این کار، سیستم می‌تواند اطلاعات به‌روز مورد نیاز برای تحلیل و انجام اقدامات بعدی را بدست بیاورد. درک فضای مسئله یکی از توانایی‌های مهم هوش مصنوعی عاملی است که به برنامه نویسان برای اجرای وایب‌کدینگ کمک می‌کند. در صورت تمایل به آشنایی با وایب‌کدینگ، پیشنهاد می‌کنیم که مطلب مربوط به آن را در مجله فرادرس مطالعه کنید.

استدلال

هوش مصنوعی پس از جمع‌آوری داده‌ها، آن‌ها را پردازش می‌کند تا اطلاعات مفید را استخراج کند. این سیستم از «پردازش زبان طبیعی» (NLP)، بینایی ماشین یا سایر قابلیت‌های هوش مصنوعی استفاده می‌کند. این قابلیت‌ها به هوش مصنوعی کمک می‌کنند تا پرسش‌های کاربر را درک کرده، الگوها را پیدا کند و زمینه کلی اطلاعات را تشخیص دهد. سپس سیستم می‌تواند بر اساس شرایط موجود درباره اقدام بعدی تصمیم بگیرد.

هدف‌گذاری

هوش مصنوعی اهداف خود را بر اساس تعاریف از پیش تعیین شده یا ورودی‌های کاربر مشخص می‌کند. سپس برای رسیدن به این اهداف برنامه‌ریزی می‌کند. این سیستم برای برنامه‌ریزی می‌تواند از «درخت‌های تصمیم» (Decision Trees)، «یادگیری تقویتی» (Reinforcement Learning) یا سایر «الگوریتم‌های برنامه‌ریزی» (Planning Algorithms) استفاده کند.

انسان در حال دستور دادن به هوش مصنوعی عاملی

تصمیم‌گیری

هوش مصنوعی چند اقدام ممکن را بررسی کرده و بهترین گزینه را انتخاب می‌کند. این سیستم عواملی مانند کارایی، دقت و نتایج پیش‌بینی شده را در نظر می‌گیرد. برای انتخاب بهترین اقدام، ممکن است از «مدل‌های احتمالاتی» (Probabilistic Models)، «توابع مطلوبیت» (Utility Functions) یا «استدلال مبتنی بر یادگیری ماشین» (Machine Learning-Based Reasoning) استفاده کند.

اجرا

پس از انتخاب قدم‌های لازم برای رسیدن به جواب، هوش مصنوعی آن‌ها را اجرا می‌کند. این کار از طریق تعامل با سیستم‌های بیرونی مانند API-ها، پایگاه‌های داده یا ربات‌ها انجام می‌شود. بعد از اجرای اقدامات لازم، سیستم می‌تواند پاسخ بدست آمده را به کاربر ارائه دهد.

یادگیری و سازگاری

هوش مصنوعی پس از انجام هر اقدام، نتیجه آن را بررسی کرده و بازخوردهای کاربران را برای تصمیم‌گیری‌های بهتر در آینده جمع‌آوری می‌کند. این سیستم با استفاده از «یادگیری تقویتی» (reinforcement learning) یا «یادگیری خودنظارتی» (self-supervised learning)، استراتژی‌های لازم برای رسیدن به جواب نهایی را در طول زمان بهتر می‌کند. در نتیجه، توانایی Agentic AI برای مدیریت وظایف مشابه در آینده افزایش پیدا می‌کند.

یکپارچه سازی و هماهنگ سازی

به فرایند مدیریت و هماهنگی میان سیستم‌ها و عامل‌ها، «هماهنگ‌سازی هوش مصنوعی» (AI Orchestration) گفته می‌شود. پلتفرم‌های هماهنگ‌سازی، جریان کاری هوش مصنوعی را خودکار می‌کنند. هدف اصلی این پلتفرم‌ها آن است که کارهای زیر را انجام بدهند.

  • پیشرفت کارها را زیر نظر بگیرند.
  • مصرف منابع را مدیریت کنند.
  • جریان داده و حافظه را پایش کنند.
  • خطاها را مدیریت کنند.

با طراحی معماری مناسب، ده‌ها، صدها یا حتی هزاران عامل به صورت نظری می‌توانند به شکلی هماهنگ و کاربردی در کنار یکدیگر کار کنند.

کاربردهای Agentic AI چیست؟

از سیستم‌های هوش مصنوعی عاملی تقریبا در هر زمینه و محیط واقعی استفاده کرد. این عامل‌ها می‌توانند در فرآیندهای کاری پیچیده فعالیت کنند و عملیات تجاری و سازمانی را به صورت مستقل پیش ببرند. یکی از بسیار مفید هوش مصنوعی مربوط به حوزه بهداشت و درمان است. برای آشنایی با این فرایند می‌توانید فیلم آموزش رایگان هوش مصنوعی در پزشکی، مقدمات و کاربرد را در فرادرس مشاهده کنید. به منظور کمک به مخاطبان مجله، لینک دسترسی مستقیم به این فیلم آموزشی را در پایین نیز قرار داده‌ایم.

در فهرس پایین چند مورد از رایج‌ترین کاربرد‌های Agentic AI را معرفی کرده‌ایم.

  • ربات معامله‌گر: ربات‌های معامله‌گر مبتنی بر هوش مصنوعی می‌تواند قیمت‌های لحظه‌ای بازار سهام و شاخص‌های اقتصادی را تحلیل کند. این ابزار از اطلاعات به‌دست‌آمده برای پیش‌بینی و انجام خودکار معاملات استفاده می‌کند.
  • خودروهای خودران: در خودروهای بدون راننده، منابع داده‌های لحظه‌ای مانند GPS و داده‌های بدست آمده از حسگرها به بهبود مسیریابی و افزایش ایمنی کمک می‌کنند.
  • مراقبت‌های بهداشتی و پزشکی: در حوزه درمان، عامل‌ها می‌توانند وضعیت بیماران را بررسی کنند، برنامه‌های درمانی را بر اساس نتایج آزمایش‌های جدید تغییر داده و از طریق چت‌بات‌ها بازخوردهای لحظه‌ای را در اختیار پزشکان قرار دهند.
  • امنیت سایبری: در حوزه امنیت سایبری، عامل‌ها می‌توانند ترافیک شبکه، گزارش‌های سیستم و رفتار کاربران را به صورت مداوم زیر نظر بگیرند. آن‌ها فعالیت‌های غیرعادی را شناسایی می‌کنند که ممکن است نشانه آسیب‌پذیری در برابر بدافزارها، حملات فیشینگ یا تلاش برای دسترسی غیرمجاز باشند.
  • مدیریت زنجیره تامین: هوش مصنوعی با خودکارسازی و بهینه‌سازی فرآیندها، مدیریت زنجیره تامین را ساده‌تر می‌کند. این سیستم می‌تواند سفارش‌ها را به صورت خودکار برای تامین‌کنندگان ارسال کند یا برنامه‌های تولید را برای حفظ موجودی در بهترین سطح ممکن تغییر دهد.
چند مورد از مهم‌ترین کاربرد‌های Agentic AI چیست
چند مورد از مهم‌ترین کاربرد‌های Agentic AI

یادگیری هوش مصنوعی از طراحی تا استفاده

وب‌سایت آموزشی فرادرس مجموعه‌ای از فیلم‌های آموزشی تخصصی در زمینه هوش مصنوعی را گردآوری کرده است. هدف این مجموعه آن است که کاربران در سطوح مختلف، از مبتدی تا پیشرفته و حرفه‌ای، بتوانند با مشاهده این فیلم‌ها روش طراحی و ساخت مدل‌های مختلف هوش مصنوعی و الگوریتم‌های کاربردی این حوزه را یاد بگیرند. از طرف دیگر، آشنایی و کار با انواع هوش مصنوعی مولد، مانند «مدل‌های زبانی بزرگ» (LLM) و عامل‌های هوش مصنوعی، نیز اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، فرادرس تلاش کرده است مجموعه‌ای از باکیفیت‌ترین فیلم‌های آموزشی را با کمک بهترین استادان این حوزه تولید و در اختیار علاقه‌مندان قرار دهد.

در فهرست پایین، چند مورد از فیلم‌های این مجموعه آموزش را می‌توانید بررسی کنید.

در صورت تمایل به مشاهده فیلم‌های بیشتر، پیشنهاد می‌کنیم که روی تصویر زیر کلیک کرده و به صفحه اصلی این مجموعه آموزش، هدایت شوید.

مجموعه آموزش هوش مصنوعی – از دروس دانشگاهی تا کاربردی
با کلیک بر روی تصویر بالا می‌توانید به صفحه اصلی مجموعه فیلم‌های آموزش هوش مصنوعی هدایت شوید.

در بخش بعد، توضیح داده‌ایم که مهم‌ترین مشکلات موجود در زمان کار با Agentic AI چیست و چه راه حل‌هایی برای غلبه بر این مشکلات پیشنهاد شده‌اند.

مشکلات موجود در زمان کار با Agentic AI چیست؟

سیستم‌های Agentic AI پتانسیل زیادی برای استفاده در کسب‌وکارها دارند. توانایی کار کردن مستقل، یکی از مهم‌ترین مزیت‌های آن‌هاست. بااین‌حال، اگر این سیستم‌ها «از مسیر خارج شوند» یا «به شیوه‌ای نامطلوب شروع به کار کنند»، همین استقلال می‌تواند مشکلات جدی ایجاد کند. خطرات معمول هوش مصنوعی همچنان وجود دارند، اما در سیستم‌های عاملی ممکن است ابعاد بزرگ‌تری پیدا کنند.

بسیاری از سیستم‌های Agentic AI از یادگیری تقویتی استفاده می‌کنند. یعنی هوش مصنوعی تلاش می‌کند مقدار خروجی «تابع پاداش» (Reward Function) را تا حد ممکن افزایش دهد. اگر سیستم پاداش‌دهی به خوبی طراحی نشده باشد، هوش مصنوعی ممکن است راه‌هایی برای دور زدن قوانین پیدا کند تا «امتیاز بالایی» به دست آورد. این کار ممکن است به روش‌هایی غیرمنتظره و ناخواسته انجام شود.

چند نمونه زیر را در نظر بگیرید:

  • توزیع ناخواسته اطلاعات نادرست: از Agent خواسته می‌شود میزان تعامل در شبکه‌های اجتماعی را تا حد ممکن افزایش دهد. این سیستم ممکن است محتواهای جنجالی یا گمراه کننده را در اولویت قرار دهد و به طور ناخواسته باعث انتشار اخبار نادرست شود.
  • آسیب به محصولات: ربات‌های انباردار برای افزایش سرعت کار طراحی شده‌اند. اما این نوع ربات‌ها ممکن است برای حرکت سریع‌تر، به کالاها آسیب بزنند.
  • رویکردهای پرخطر مالی: عامل‌های هوش مصنوعی معامله‌گر با هدف به حداکثر رساندن سود طراحی شده‌اند. اما این نوع ابزارها ممکن است از روش‌های معامله‌گری پرخطر یا غیراخلاقی استفاده کنند و باعث بی‌ثباتی در بازار شوند.
  • مسدودسازی بیش از حد محتوا: فرض کنیم عامل هوش مصنوعی را برای نظارت بر محتوا و کاهش گفتارهای مخرب طراحی کرده‌ایم. این سیستم ممکن است تعداد زیادی از پست‌ها را به اشتباه حذف کرده یا مسدود کند و مانع شکل‌گیری گفتگوهای مشروع و عادی شود.
هدف سیستمرفتار نامطلوبنوع خطر
افزایش تعامل در شبکه‌های اجتماعیاولویت دادن به محتوای جنجالی یا گمراه‌کنندهانتشار اطلاعات نادرست
افزایش سرعت کار ربات‌های انباردارحرکت سریع‌تر به هر قیمتآسیب به محصولات
به حداکثر رساندن سود معاملاتاستفاده از روش‌های پرخطر یا غیراخلاقیایجاد بی‌ثباتی در بازار
کاهش گفتارهای مخربحذف یا مسدود کردن پست‌های مشروع و عادیمسدودسازی بیش از حد محتوا
همکاری چند عامل مستقلایجاد گلوگاه، کشمکش بر سر منابع و سرایت خطا به بخش‌های دیگر سیستمخطا در سیستم‌های چندعاملی

برخی از سیستم‌های هوش مصنوعی عاملی می‌توانند رفتار خود را تقویت کنند و بیشتر به سمت رفتارهای نامطلوب پیش بروند. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که هوش مصنوعی بدون وجود قوانین امنیتی کافی، بیش از حد روی بهینه‌سازی معیار خاصی تمرکز می‌کند.

تلاش هوش مصنوعی برای جذب مخاطب به تولید محتوای نامناسب منجر شده است.

از طرف دیگر، سیستم‌های Agentic AI اغلب از چند عامل مستقل تشکیل شده‌اند که در کنار یکدیگر کار می‌کنند. این موضوع می‌تواند احتمال بروز مشکل را افزایش دهد. گره‌های ترافیکی، گلوگاه‌ها و کشمکش بر سر منابع می‌توانند باعث ایجاد خطاهایی شوند که به بخش‌های دیگر سیستم نیز سرایت می‌کنند. به همین دلیل، تعیین اهداف مشخص و قابل اندازه‌گیری برای مدل‌ها اهمیت زیادی دارد. این سیستم‌ها همچنین به «حلقه‌های بازخورد» (Feedback Loops) نیاز دارند تا بتوانند به‌مرور زمان عملکرد خود را اصلاح کنند و به اهداف واقعی و موردنظر سازمان نزدیک‌تر شوند.

جمع‌بندی

در این مطلب از مجله فرادرس، هوش مصنوعی عامل‌محور یا همان Agentic AI را بررسی کردیم و نقش آن را در توسعه سیستم‌های مستقل و تصمیم‌گیر توضیح دادیم. این فناوری برخلاف مدل‌های سنتی، می‌تواند هدف‌گذاری کند، استدلال داشته باشد، تصمیم بگیرد و وظایف چندمرحله‌ای را به صورت خودکار و بدون نیاز به مداخله مداوم انسان انجام دهد. Agentic AI مزایای مهمی مانند انعطاف‌پذیری، توانایی تعامل پیش‌دستانه با API-ها و ساده‌سازی رابط‌های کاربری با استفاده از زبان طبیعی دارد.

در بخش دیگری از این مطلب، مراحل شش‌گانه کارکرد سیستم‌های عامل‌محور را از ادراک و استدلال تا اجرا و یادگیری تقویتی توضیح دادیم و نمونه‌هایی از کاربرد آن‌ها در حوزه‌های مالی، خودروهای خودران، درمان و امنیت سایبری را بررسی کردیم. در پایان نیز به چالش‌هایی مانند خطرات استقلال در تصمیم‌گیری، تعارض بر سر منابع در سیستم‌های چندعاملی و اهمیت طراحی دقیق توابع پاداش پرداختیم. با به‌کارگیری حلقه‌های بازخورد مناسب و تعیین قوانین کنترلی دقیق، می‌توان از ظرفیت بالای سیستم‌های عامل‌محور برای افزایش بهره‌وری سازمان‌ها استفاده کرد.

مطالب مجله فرادرس را در جستجوی گوگل سریع‌تر ببینید

بر اساس رای ۱ نفر
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
اگر پرسشی درباره این مطلب دارید، آن را با ما مطرح کنید.
منابع:
IBMMIT MANAGEMENT
PDF
مطالب مرتبط
نظر شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *