معادله اویلر مرتبه دوم – به زبان ساده

سید سراج حمیدی
سید سراج حمیدی
۱۴۰۲/۰۴/۲۱
۱۷ دقیقه
۴۷۹۳
آموزش متنی جامع
در آموزش‌های قبلی مجله فرادرس، با معادلات دیفرانسیل آشنا شدیم. در این آموزش‌ها، روش‌های حل معادلات دیفرانسیل مرتبه اول، معادلات دیفرانسیل مرتبه دوم و معادلات مرتبه بالاتر را معرفی کردیم. همچنین به روش حل معادلات خاص، مانند معادله دیفرانسیل چبیشف پرداختیم. در این آموزش، دسته دیگری از معادلات دیفرانسیل را به نام «معادله اویلر مرتبه دوم» (Second Order Euler Equation) معرفی و روش حل آن‌ را بیان خواهیم کرد.
معادله اویلر مرتبه دوم – به زبان ساده
997696

معادله اویلر مرتبه دوم

معادله دیفرانسیل خطی مرتبه دوم به فرمِ

x2y′′+Axy’+By=0,      x>0\large { { x ^ 2 } y ^ { \prime \prime } + A x y’ + B y = 0 , \; \; \; } \kern-0.3pt { { x \gt 0 } }

یک «معادله دیفرانسیل اویلر مرتبه دوم» (Euler Differential Equation) نامیده می‌شود. این معادله را می‌توان به یک معادله دیفرانسیل همگن خطی با ضرایب ثابت کاهش داد. این کار از دو طریق قابل انجام است که در ادامه آن‌ها را معرفی می‌کنیم.

روش اول حل معادله اویلر مرتبه دوم

از تغییر متغیر x=etx = {e^t} استفاده می‌کنیم. بنابراین، مشتقات زیر را خواهیم داشت:

y’=dydx=dydtdxdt=dydtet=e–tdydt,\large { y’ = \frac { { d y } } { { d x } } = \frac { { \frac { { d y } } { { d t } } } } { { \frac { { d x } } { { d t } } } } } = { \frac { { \frac { { d y } } { { d t } } } } { { { e ^ t } } } } = { { e ^ { – t } } \frac { { d y } } { { d t } } , }

y′′=ddx(dydx)=ddx(e–tdydt)=ddtdxdt(e–tdydt)=–e–tdydt+e–td2ydt2et=e–2t(d2ydt2–dydt).\large \begin {align*} y ^ { \prime \prime } & = \frac { d } { { d x } } \left ( { \frac { { d y } } { { d x } } } \right ) = { \frac { d } { { d x } } \left ( { { e ^ { – t } } \frac { { d y } } { { d t } } } \right ) } = { \frac { { \frac { d } { { d t } } } } { { \frac { { d x } } { { d t } } } } \left ( { { e ^ { – t } } \frac { { d y } } { { dt } } } \right) } \\ & = { \frac { { – { e ^ { – t } } \frac { { d y } } { { d t } } + { e ^ { – t } } \frac { { { d ^ 2 } y } } { { d { t ^ 2 } } }} } { { { e ^ t } } } } = { { e ^ { – 2 t } } \left ( { \frac { { { d ^ 2 } y }} { { d { t ^2 } } } – \frac { { d y } } { { d t } } } \right ) . } \end {align*}

با قرار دادن این عبارت در معادله اویلر اصلی، خواهیم داشت:

$$ \large \begin {align*}<br /> \require {cancel} & { { \cancel { e ^ { 2 t } } \cancel { e ^ { – 2 t } } \left ( { \frac { { { d ^ 2 } y } } { { d { t ^ 2 } } } – \frac { { d y } } { { d t } } } \right ) } + { A \cancel { e ^ t } \cancel { e ^ { – t } } \frac { { d y } } { { d t } } + B y = 0 , \; \; } } \\ & \Rightarrow { { \frac { { { d ^ 2 } y } } { { d { t ^ 2 } } } – \frac { { d y } } { {d t } } } + { A \frac { { d y } } { { d t } } + B y = 0 , \; \; } } \Rightarrow { { \frac { { { d ^ 2 } y } } { { d { t ^ 2 } } } + \left ( { A – 1 } \right ) \frac { { d y } } { { d t } } } + { B y = 0 . } }<br /> \end {align*} $$

مطالب مجله فرادرس را در جستجوی گوگل سریع‌تر ببینید

بر اساس رای ۹ نفر
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
اگر پرسشی درباره این مطلب دارید، آن را با ما مطرح کنید.
منابع:
Math24
PDF
مطالب مرتبط
نظر شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *