مترجم ChatGPT چیست؟ – نحوه ترجمه با چت جی پی تی به زبان ساده
مترجم ChatGPT میتواند در یک گفتگو یکسان، به صورت همزمان متنها را ترجمه، تفسیر، بازنویسی و مقایسه کند. این ویژگی باعث شده است که به ابزاری بسیار کاربردی تبدیل شود. کاربران میتوانند از آن بخواهند متنی را ترجمه کرده و سپس کلمات مهم را بررسی کند. سپس لحن را تغییر داده، نکات فرهنگی را توضیح دهد و نسخه نهایی و تمیزی را ارائه کند. شرکت OpenAI همچنین به کاربران اجازه میدهد در زمان ترجمه با چت جی پی تی از زبانهای مختلفی استفاده کنند. با این حال، پشتیبانی از هر زبانی در رابط کاربری به این معنا نیست که ChatGPT برای آن زبان، ترجمههایی بینقص ارائه میدهد.
- با روشهای مختلف ترجمه با ChatGPT آشنا میشوید.
- نحوه نوشتن پرامپت مناسب برای ترجمه را یاد میگیرید.
- مراحل ترجمه و بومیسازی متن با ChatGPT را بررسی میکنید.
- روش بررسی کیفیت ترجمه با ChatGPT را میآموزید.
- پرامپتهای قابل استفاده مجدد برای ترجمه را یاد میگیرید.
- قابلیتها و محدودیتهای ChatGPT Translate را مقایسه میکنید.


در این مطلب از مجله فرادرس، روش درست ترجمه با چت جی پی تی را بررسی میکنیم. برای این کار ابتدا مترجم ChatGPT را معرفی خواهیم کرد. سپس مهمترین نکات درباره نحوه استفاده از هوش مصنوعی برای رسیدن به نتیجه مطلوب را به شکل واضح بیان میکنیم.
مترجم ChatGPT چیست؟
برای استفاده از مترجم ChatGPT دو روش مختلف وجود دارد.
- روش اول استفاده از محیط گفتگو و نوشتن پرامپت برای انجام این کار است.
- روش دوم استفاده از فضای اختصاصی ChatGPT برای ترجمه است.
| ویژگی | گفتوگو با پرامپت | ChatGPT Translate |
|---|---|---|
| کنترل | زیاد و انعطافپذیر | سادهتر و محدودتر |
| فرآیند | مرحلهای و قابل بررسی | سریع و مستقیم |
| تخصیص ترجمه | منطقه، مخاطب، لحن و اصطلاحات | گزینههای از قبل آماده شده |
| بررسی کیفیت | مقایسه و شناسایی خطاها | اصلاح سریع |
| قالببندی | قابل کنترل با پرامپت | امکانات محدودتر |
| کاربرد | ترجمه تخصصی و حساس | ترجمه سریع و ساده |
در ادامه، مطلب هر دو روش بالا را بررسی کردهایم.

ترجمه با چت جی پی تی در محیط گفتگو
بهترین روش استفاده از ChatGPT، بهکارگیری آن به عنوان ابزاری برای کار با زبان است. کافی است که اطلاعات مورد نیاز را به آن بدهیم تا مترجم ChatGPT نسخه اولیهای تولید کند. سپس این نسخه را با متن اصلی مقایسه میکنیم. درباره هرگونه مشکلی سوالات واضحی میپرسیم و در نهایت تصمیم میگیریم که آیا متن آماده است، آیا نیاز به بررسی توسط نیروی انسانی دارد، یا اینکه اصلا نباید از آن استفاده کنیم.
این روش برای انواع مختلفی از محتوا کاربرد دارد. در فهرست پایین چند مورد از آنها را نام بردهایم.
- نوشتههای عادی تجاری
- متون آموزشی
- پیامهای پشتیبانی مشتریان
- توضیحات محصول
- یادداشتهای درونسازمانی
- متون مرتبط با سفر
- کپشنهای شبکههای اجتماعی
- نسخههای اولیه محتوای بومیسازی شده

این ابزار همچنین میتواند به افراد دوزبانه کمک کند تا نسخههای مختلف را با هم مقایسه کنند و بهتر درک کنند که چرا یکی از عبارتها طبیعیتر از عبارت دیگر به نظر میرسد. هنگام کار با زبانهایی که دادههای آموزشی کمتری دارند، باید دقت بیشتری به خرج دهید. این موضوع درباره موارد زیر اهمیت بیشتری دارد.
- گویشهای محلی
- اصطلاحات
- زبانهای دارای تفکیک جنسیتی
- محتواهای حساس فرهنگی
تا به اینجای کار با دو فضای اصلی برای کار با انجام ترجمه با چت جی پی تی آشنا شدهاید. در ادامه علاوه بر معرفی این فضاها روش درست دستیابی به بهترین ترجمهها را نیز بیان کردهایم. در صورت تمایل به مطالعه مطالبی مانند این مورد، پیشنهاد میکنیم که اپلیکیشن مجله فرادرس را بر روی دستگاههای همراه خود نصب بکنید.
برای نصب اپلیکیشن رایگان مجله فرادرس، کلیک کنید.
راهنمای فرادرس برای کار با ابزارهای هوش مصنوعی
کارهایی مانند ترجمه با چت جی پی تی یکی از کاربردهای مختلف مدلهای هوش مصنوعی آنلاین است. این ابزارها چه به صورت آنلاین و چه آفلاین و لوکال سرویسهای مختلفی را ارائه میدهند که یادگیری استفاده درست از آنها میتواند به میزان زیادی سرعت و کیفیت کار افراد را افزایش دهد.

وبسایت آموزشی فرادرس سعی کرده است بیشتر ابزارهای پر کاربرد هوش مصنوعی را معرفی کند و روش استفاده از آنها را آموزش دهد. بنابراین مجموعه آموزشی را به صورت اختصاصی برای این کار تدوین کرده است. بیشتر فیلمهای موجود در این مجموعه آموزش رایگان هستند. در ادامه چند فیلم از این مجموعه آموزشی را معرفی کردیم.
- فیلم آموزش چت با هوش مصنوعی ChatGPT و جمینای، همراه با پرامپت نویسی اصولی + گواهینامه
- فیلم آموزش هوش مصنوعی GPT در رفع سریع مشکلات رایج ویندوز، به صورت پروژه عملی + گواهینامه
- فیلم آموزش هوش مصنوعی گراک Grok 3، همراه با کاربردها و کسب درآمد + گواهینامه
- فیلم آموزش نقاشی با هوش مصنوعی GPT، اجرای پروژههای کاربردی
- فیلم آموزش هوش مصنوعی GPT برای یادگیری زبان آلمانی + پروژههای کاربردی
در بخش بعد نکات مهم درباره نوشتن پرامپت مناسب برای رسیدن به بهترین ترجمه را بررسی کردهایم.
ترجمههای بهتر با مهندسی پرامپت
توصیف درست سبک ترجمه مهمترین بخش این فرآیند است. این بخش به مترجم ChatGPT میگوید چه مواردی را حفظ کند، چه چیزهایی را تغییر دهد و از چه مواردی صرفنظر کند. بدون اجرای درست این بخش، ممکن است ChatGPT ترجمهای ارائه دهد که ظاهر خوبی دارد اما با هدف اصلی متن همخوانی ندارد.
در ابتدا موارد زیر را مشخص کنید.
- زبان مبدا
- زبان مقصد
- منطقه
- مخاطب
- لحن
- موضوع
- قالب خروجی
همچنین اصطلاحات مهمی را که باید همواره به شکل یکسان ترجمه شوند یا کلماتی که نباید ترجمه شوند را اضافه کنید. برای مثال ممکن است در بعضی مطالب نخواهیم که موارد زیر ترجمه شوند.
- نام محصولات
- اسامی قانونی
- عناوین دورهها
- نامهای تجاری
- شناسه کالاها
- متون داخل گیومه
شاید لازم است که متن با ساختار و چیدمان مشخصی هماهنگ باشد. در این صورت از ChatGPT بخواهید عناوین، بولت لیستها، «متغیرهای جایگزین» (Placeholders) و شکستگی خطوط را به همان شکل حفظ کند.
در کادر زیر مثالی از پرامپ مناسب برای توصیف ترجمه را نوشتهایم.
مخاطب: [چه کسی آن را خواهد خواند]
هدف: [متن چه کاری باید انجام دهد]
لحن: [رسمی / دوستانه / تخصصی / ساده]
بدون تغییر حفظ شود: [نامها، اصطلاحات، متغیرهای جایگزین، آدرسهای اینترنتی]
اصطلاحات مشخص: [اصطلاح مبدا] = [اصطلاح مقصد]
قالببندی: عناوین، نقطهگذارها، جداول، متغیرها و شکستگی خطوط را حفظ کن.
خروجی: ابتدا فقط خود ترجمه را ارائه بده. سپس فهرست کوتاهی از نکات ترجمه را اضافه کن.
خط «بدون تغییر حفظ شود» را حذف نکنید. زیرا حذف شدن این خط مانع از ترجمه نام محصولات و «متغیرهای جایگزین» (Placeholders) در مواردی میشود که باید بدون تغییر باقی بمانند. این موضوع برای بازاریابی، سئو، قطعهکدها، جداول، زیرنویسها و قالبهای حقوقی نیز بسیار کاربردی است.
در جدول پایین تمام فیلدهای پرامپت بالا را همراه با مثال توضیح دادهایم.
| فیلد | اهمیت / نقطه قوت | مثال |
|---|---|---|
| منطقه | انتخاب واژه، رسمیت و املا | ترجمه به اسپانیایی مکزیک |
| مخاطب | تعیین سطح خوانایی و دانش مورد نیاز | مناسب برای کاربران تازهکار |
| لحن | جلوگیری از رسمی یا عامیانه شدن بیش از حد | دوستانه و حرفهای |
| اصطلاحات | یکسانسازی ترجمه اصطلاحات | ترجمه ثابت workspace |
| متنهای حفاظتشده | جلوگیری از تغییر نامها و متغیرها | ترجمه نکردن متن داخل آکولاد |
| قالببندی | کاهش ویرایش دستی پس از ترجمه | حفظ عناوین Markdown و تورفتگی |
پرامپتهای طولانی میتوانند برای متنهای کوتاه خوب عمل کنند، اما برای متون مهم، بهتر است از فرآیندهای مرحلهبهمرحله استفاده کنیم.

مراحل توصیه شده برای ترجمه
از ChatGPT بخواهید هر بار فقط یک کار را انجام دهد:
- درک متن مبدا
- ترجمه آن
- بومیسازی
- بررسی اصطلاحات مهم
- ساخت نسخه نهایی

این روش کار را کندتر میکند، اما به شناسایی اشتباهات پیش از نهایی شدن متن نیز کمک میکند.
- ابتدا از ChatGPT بخواهید متن مبدا را بررسی کند و عبارات ناواضح، اصطلاحات، کلمات اختصاری، نامها، واحدهای اندازهگیری، لحن و بخشهای نیازمند بومیسازی را مشخص کند.
- سپس ترجمهای وفادارانه بخواهید که معنا، ساختار و هدف متن مبدا را حفظ کند.
- در مرحله بعد، از ChatGPT بخواهید بدون تغییر معنا، متن را برای مخاطب مقصد طبیعیتر کند.
- در نهایت، از آن بخواهید ترجمه وفادارانه را با نسخه طبیعی مقایسه و تغییرات را فهرست کند.
با کمک این تکنیک میتوانید توضیحات مربوط به عبارات مبهم و انتخابهای بومیسازی را با کارفرما، همکار یا ویراستار مسلط به زبان مقصد به اشتراک بگذارید.
در پایین پرامپت کوتاه و مرحلهبهمرحلهای را نوشتهایم:
مرحله A: فهرست کردن اصطلاحات ناواضح، ضربالمثلها، نامها، اعداد، واحدهای اندازهگیری و قواعد قالببندی.
مرحله B: ساخت ترجمه وفادارانه.
مرحله C: ساخت نسخه طبیعی برای [منطقه مقصد].
مرحله D: فهرست کردن هرگونه تغییر در معنا یا فرضیات اعمال شده.
مرحله E: منتظر ماندن برای تایید من، پیش از ارائه نسخه نهایی و تمیز.
متن:
[متن مبدا را اینجا قرار دهید]
اجرای بررسیهای کیفی با مترجم ChatGPT
ترجمهها میتواند بسیار طبیعی به نظر برسند اما همچنان نادرست باشند. در بررسی کیفی باید معنا، اصطلاحات مهم، اسامی، اعداد، قالببندی، لحن و تناسب فرهنگی بررسی شوند. بهتر است از ChatGPT بخواهید ترجمه را با متن مبدا مقایسه کند. زیرا ویرایش ساده میتواند اشتباهات را پنهان کند.
پس از آمادهشدن پیشنویس، از پرامپت مجزایی برای بررسی کیفیت متن استفاده کنید:
این موارد را بررسی کن: معنای حذف شده، معنای اضافه شده، اصطلاحات اشتباه، اسامی متفاوت، اعداد تغییریافته، لحن نادرست، مشکلات قالببندی و اشکالات فرهنگی.
یک جدول با این ستونها ارائه بده: مشکل، عبارت مبدا، عبارت ترجمه شده، میزان اهمیت، اصلاح پیشنهادی
فعلاً کل ترجمه را بازنویسی نکن.
متن مبدا:
[متن مبدا را وارد کنید]
ترجمه:
[ترجمه را وارد کنید]
پس از تایید اصلاحات، از ChatGPT بخواهید نسخه جدید و تمیزی از متن بسازد تا بخشهای درست بدون اطلاع تغییر نکنند. اگر متن طولانی است، آن را بخشبهبخش بررسی کنید و نام بخشها را ثابت نگه دارید تا بتوانید متن مبدا و ترجمه را به راحتی با هم مقایسه کنید.

ChatGPT به عنوان مدل زبانی بزرگ توانایی انجام وظایف متفاوتی را دارد. بعضی افراد ترجیح میدهند برای انجام هر کاری از هوش مصنوعی اختصاصی همان وظیفه استفاده کنند. در صورتی که شما هم چنین روحیهای دارید و میخواهید با انواع هوش مصنوعی آنلاین و تخصصی آشنا بشوید، پیشنهاد میکنیم که مطلب مربوط به آن را در مجله فرادرس مطالعه کنید.
پرامپتهای ترجمه با قابلیت استفاده مجدد
در زمان ترجمه با چت جی پی تی بهتر است پرامپتهای مربوط به کارهای تکراری را ذخیره کنید. پرامپت قابل استفاده مجدد باید شامل نقش، زبانهای مبدا و مقصد، مخاطبان و غیره باشند.
مهارت ترجمه با هوش مصنوعی ChatGPT کاربردهای بسیار گستردهای دارد. با یادگیری این توانایی پروژههای مربوط به تولید محتوا، تحقیق و پژوهش و حتی سرگرمی با سرعت و کیفیت خیلی بیشتری اجرا میشوند. در صورت تمایل به استفاده از آموزشهای ویدئویی، پیشنهاد میکنیم فیلم آموزش هوش مصنوعی چت جی پی تی ChatGPT در ترجمه و ویرایش متون زبان های خارجی + گواهینامه را در فرادرس مشاهده کنید. برای کمک به مخاطبان مجله، لینک دسترسی مستقیم این فیلم را در پایین نیز قرار دادهایم.
نکته: پرامپتهای زیر به صورت تجربی نوشته شدهاند و اصل کلی و غیرقابل انکار نیستند. با توجه به متن در دسترس و سلیقه خود میتوانید پرامپتها را به شکل بهتری بازنویسی کنید.
پرامپت برای ترجمه وفادارانه
پرامپت زیر برای وقتی است که میخواهیم مترجم ChatGPT تا جای ممکن به متن اصلی وفادار باشد.
معنا را تا حد امکان نزدیک به متن مبدا نگه دار.
قالببندی، عناوین، نقطهگذارها، متغیرهای جایگزین، اعداد و اسامی را حفظ کن.
اگر عبارتی ناواضح است، آن را با عبارت [مبهم/AMBIGUOUS] علامتگذاری کرده و بعد از ترجمه توضیح بده.
پرامپت برای نسخه بومیسازی شده
هدف از این پرامپت نزدیکی هر چه بیشتر متن ترجمه شده و متون موجود در زبان مقصد است.
همان معنا را حفظ کن، اما از زبان طبیعی برای خوانندگان محلی استفاده کن.
اصطلاحات را تنها در صورت نیاز تغییر بده.
حقایق، پیشنهادها، قیمتها، تاریخها، اسامی یا ادعاهای حقوقی را تغییر نده.
پس از بازنویسی، فهرستی از تغییرات بومیسازیِ اعمالشده ارائه بده.
پرامپت برای اعمال واژههای تخصصی
این پرامپت بهتر است برای متون تخصصی و علمی به کار برده شود.
اگر یکی از اصطلاحات واژهنامه وجود ندارد، متفاوت است یا اشتباه ترجمه شده، تصحیحات را در قالب یک جدول ارائه بده.
جملاتی را که مشکلی ندارند بازنویسی نکن.
واژهنامه:
[واژهنامه را وارد کنید]
ترجمه:
[ترجمه را وارد کنید]
پرامپت برای بازبینی دوزبانه
این پرامپت را میتوان برای مقایسه متن ترجمه شده با متن اصلی به کار برد.
معنای حذف شده، معنای اضافه شده، لحن نادرست و خطاهای اصطلاحات را پیدا کن.
تنها مشکلاتی را گزارش کن که میتوانند بر درک خواننده یا کیفیت برند تأثیر بگذارند.
از این قالب استفاده کن: مشکل | چرا اهمیت دارد | اصلاح پیشنهادی.
اجرای پروژههای برنامه نویسی با هوش مصنوعی
درسته که مترجم ChatGPT به معنای واقعی به دستیار مناسب و مفیدی برای فعالیتهای دانشگاهی، تحقیقاتی، تولید محتوا و غیره تبدیل شده است. اما هوش مصنوعی کاربردهای دیگری هم دارد. یکی از مفیدترین کاربردهای هوش مصنوعی کمک گرفتن از آن برای آموزش یا اجرای پروژههای برنامه نویسی است. فرادرس برای کمک به یادگیری این مهارت، مجموعه آموزش غنی را تولید و منتشر کرده است.
در پایین، چند مورد از فیلمهای این مجموعه آموزشی را معرفی کردهایم.
- فیلم آموزش ساخت دستیار هوشمند با Ollama و پروتکل MCP، به صورت پروژه عملی LLM + گواهینامه
- فیلم آموزش کاربرد ChatGPT در برنامه نویسی «سی شارپ» (C#) از کدنویسی تا دیباگینگ + گواهینامه
- فیلم آموزش ساخت چت بات در پایتون با ChatGPT
- فیلم آموزش چت جی پی تی و جمینی، مبانی و شروع کار با ChatGPT و Gemini + گواهینامه
- فیلم آموزش رایگان ChatGPT چت جی پی تی و نحوه استفاده، به زبان ساده
برای بررسی سایر فیلمها بر روی تصویر زیر کلیک کنید.

در بخش بعد صفحه اختصاصی مترجم ChatGPT را بررسی خواهیم کرد.
صفحه اختصاصی مترجم ChatGPT
شرکت OpenAI اکنون صفحه اختصاصی برای ترجمه با چت جی پی تی طراحی کرده است. ChatGPT Translate میتواند بین بیش از ۵۰ زبان ترجمه کند و زبان مبدا را نیز به صورت خودکار تشخیص دهد.
- لینک دسترسی به ChatGPT Translate (+)

پس از نمایش ترجمه، ChatGPT Translate چند گزینه ساده برای نوشتن دستور در اختیار کاربر قرار میدهد. از این گزینهها برای تغییرات بیشتر در ترجمه استفاده میکنیم. برای مثال:
- میتوانیم متن را طبیعیتر کنیم.
- میتوانیم لحن آن را برای محیط کاری رسمی کنیم.
- متن را برای یک کودک ساده کنیم.
- یا آن را متناسب با مخاطبان دانشگاهی بازنویسی کنیم.

به همین دلیل، این ابزار فقط یک مترجم ساده نیست. بلکه بیشتر شبیه فرایندی برای نویسندگی است که با ترجمه آغاز میشود.
محدودیتهای اصلی
محدودیتهای ChatGPT Translate فقط به کیفیت ترجمه مربوط نمیشوند. این محدودیتها بیشتر به نوع ورودیهایی مربوط هستند که ابزار میتواند پشتیبانی کند. البته بیشتر این محدودیتها را با کمک پرامپتنویسی درست در فضای گفتگوی ChatGPT میتوان برطرف کرد. در تصویر پایین نسخه ترجمه شده همین متن را با پرامپتنویسی ساده بررسی میکنیم.

نسخه موبایل امکانات بیشتری در اختیار کاربر میگذارد. در مرورگر گوشی میتوانید با استفاده از میکروفون، متن مورد نظر برای ترجمه را بیان کنید. بااینحال، این ابزار از اسناد، دستخط، وبسایتها یا مکالمات زنده پشتیبانی نمیکند.
تجربه طولانی گوگلترنزلیت در کار ترجمه باعث شده که به مرور زمان کیفیت قابل قبولی نسبت به سایر ابزارهای ترجمه پیدا کند. هر چند نبود امکان پرامپتنویسی و ارائه دستورالعمل مشخص برای ترجمه یکی از بزرگترین نقاط ضعف آن است. در تصویر پایین نسخه ترجمه شده از همین عبارت را در Google Translate مشاهده میکنید.

Google Translate سالهاست از این نوع ترجمهها پشتیبانی میکند. تعداد زبانهای پشتیبانیشده نیز یکی دیگر از محدودیتهاست. پشتیبانی از بیش از ۵۰ زبان مفید است. اما Google از زبانهای بسیار بیشتری پشتیبانی میکند.
| ویژگی | ChatGPT Translate | Google Translate |
|---|---|---|
| تصویر | محدود، بهویژه در دسکتاپ | پشتیبانی میکند. |
| میکروفون | پشتیبانی میکند. | پشتیبانی میکند. |
| اسناد و دستخط | پشتیبانی نمیکند. | پشتیبانی میکند. |
| وبسایت و مکالمه زنده | پشتیبانی نمیکند. | پشتیبانی میکند. |
| تعداد زبانها | بیش از ۵۰ زبان | زبانهای بسیار بیشتر |
جمعبندی
در این مطلب از مجله فرادرس با مترجم ChatGPT آشنا شدیم و دیدیم که این ابزار میتواند علاوه بر ترجمه، متن را تفسیر، بازنویسی و با نسخه اصلی مقایسه کند. برای دستیابی به ترجمهای مناسب، باید زبان مبدا و مقصد، منطقه، مخاطب، لحن، اصطلاحات و قالببندی مورد نظر را در پرامپت مشخص کنیم. همچنین بهتر است فرآیند ترجمه را مرحلهبهمرحله انجام دهیم و متن را از نظر معنا، اصطلاحات، اعداد، اسامی، لحن، قالببندی و تناسب فرهنگی بررسی کنیم.
البته یادتان باشد که با وجود کاربرد گسترده مترجم ChatGPT، در زبانهایی که داده آموزشی کمی دارند باید با دقت بیشتری عمل گنیم و در صورت نیاز از نیروی انسانی برای بازبینی ترجمه کمک بگیریم.












