بهترین زبان برنامه نویسی برای شروع چیست؟ – معرفی ۹ زبان مناسب مبتدی ها
- یاد می‌گیرید زبانهای برنامه‌نویسی را چطور به سه دسته اصلی تقسیم کنید.
- می‌آموزید ویژگی‌ها و کاربردهای مهم هریک از این دسته‌ها را تشخیص دهید.
- معیارهای مهم برای انتخاب زبان برنامه‌نویسی مناسب را خواهید آموخت.
- توانایی بررسی نقاط قوت و ضعف زبانهای مخصوص مبتدیان را پیدا می‌کنید.
- یاد می‌گیرید زبانهای برنامه‌نویسی چه نقشی در مسیر شغلی و تحصیلی دارند.
- نحوه مقایسه سریع زبانهای پیشنهادی و یافتن گزینه مناسب را می‌آموزید.
تمامی این ویژگی‌ها ما را ترغیب می‌کنند تا پا در این حوزه جذاب و گسترده بگذاریم، اما از آنجایی‌که امروزه صدها زبان گوناگون برای این منظور وجود دارد، انتخاب اینکه بهترین زبان برنامه نویسی برای شروع چیست، می‌تواند زمینه سردرگمی و شاید ترس ما را فراهم کند و حتی باعث دلزدگی ما نیز شود.
واقعیت این است که هیچ پاسخ قطعی و کاملاً درستی را نمی‌توان برای این سوال در نظر گرفت که بهترین زبان برنامه نویسی برای شروع چیست، چون زبانی که برای آموختن انتخاب می‌کنیم به موارد گوناگونی بستگی دارد که برخی را در ادامه فهرست کرده‌ایم.
- چه نوع برنامه‌ای را قرار است با این زبان بسازیم؟
- روی چه پروژه‌هایی می‌خواهیم کار کنیم؟
- اهداف شغلی ما در زمینه برنامه‌نویسی چیست؟
- مسیر مورد نظری که می‌خواهیم طی کنیم، کدام است؟
- تا چه اندازه حاضر هستیم که خود را به چالش بکشیم؟
و بسیاری سوالات دیگر که برای انتخاب بهترین زبان برنامه نویسی برای شروع می‌بایست پاسخی برای آن‌ها بیابیم.
تصویر زیر، برخی از محبوب‌ترین زبانهای برنامه‌نویسی به تفکیک کامپایلری، مفسری یا نشانه‌گذاری بودن را نشان می‌دهد.
آشنایی با زبان های برنامه نویسی
با استفاده از برنامه‌نویسی، به کامپیوتر می‌گوییم که چه کاری را انتظار داریم که انجام دهد و همچنین تشریح می‌کنیم که کار مورد نظر، چگونه انجام میشود. به بیان واضح‌تر، این کار را با ارائه دنباله‌ای از دستورات به دستگاه - و با زبانی مشترک که توسط دستگاه و انسان قابل درک است - انجام می‌دهیم. دستگاه - که در اینجا می‌تواند کامپیوتر شخصی، گوشی تلفن همراه یا غیره باشد - دستورات را تفسیر و برای دستیابی به نتیجه‌ای مشخص، آن‌ها را اجرا می‌کند.
در فرایند آشنایی با بهترین زبان برنامه نویسی برای شروع، لازم است تا با تقسیم‌بندی زبان‌ها به‌صورت زیر، آشنایی داشته باشیم.
- زبانهای برنامه‌نویسی
- زبانهای اسکریپتی
- زبانهای نشانه‌گذاری
زبان های برنامه نویسی
زبانهای اسکریپتی
زبانهای «اسکریپتی» (Scripting)، ارتباط بسیار نزدیکی با زبانهای برنامه‌نویسی دارند، یعنی می‌توانیم آن‌ها را زیرمجموعه یا دسته‌ای از زبانهای برنامه‌نویسی در نظر بگیریم. بزرگترین تفاوت این دو، به نحوه کامپایل آن‌ها باز می‌گردد.
زبان های نشانه گذاری
زبانهای «نشانه‌گذاری» (Markup | مارک‌آپ) در واقع، زبانهای «نمایشی» (Presentational) هستند و از زبانهای برنامه‌نویسی یا اسکریپتی محسوب نمی‌شوند. این دسته از زبان‌ها، پردازش منطقی را در بر نمی‌گیرند و کاملاً متفاوت‌اند.
بهترین زبان برنامه نویسی برا شروع چیست ؟
در این قسمت، بهترین زبان برنامه نویسی برا شروع را فهرست کرده‌ایم.
- پایتون
- جاوا اسکریپت
- جاوا
- روبی
- تایپ اسکریپت
- متلب
- سی شارپ
- پی اچ پی
- کاتلین
در ادامه، هر یک از این زبان‌ها را به شما معرفی می‌کنیم.
پایتون
- رایگان و اوپن سورس است.
- ماژول‌ها و کتابخانه‌های زیادی را در اختیارمان قرار می‌دهد، ضمن اینکه جامعه قوی و پشتیبانی مناسبی را به‌همراه دارد.
- ادغام آن با وب‌سرویس‌ها آسان است.
- ساختارهای داده‌ای کاربر پسند دارد.
- اپلیکیشن‌های دسکتاپی مبتنی بر رابط گرافیکی
- پایتون برای توسعه بسته‌های تصویرسازی ۲ بُعدی و انیمیشن ۳ بُعدی نظیر Blender، Inkscape و Autodesk به‌کار رفته است.
- این زبان برنامه‌نویسی، همچنین برای ساخت بازی‌های ویدیویی مشهوری همچون Civilization IV ،Vegas Trike و Toontown مورد استفاده قرار گرفته است.
- در اپلیکیشن‌های محاسباتی و علمی، نظیر FreeCAD و Abacus و وبسایتهای معروفی مانند یوتیوب، Quora ،Pinterest و غیره نیز از این زبان بهره برده‌اند.
در ادامه، جدولی آورده‌ایم که ویژگی‌های زبان برنامه‌نویسی پایتون را به‌طور خلاصه بیان کرده است.
| سطح | مبتدی - سرعت بیشتر برای رسیدن به مرحله تولید |
| مهارت‌های مورد نیاز | مهارت حل مسئله - تفکر انتزاعی |
| پلتفرم | وب - دسکتاپ |
| محبوبیت بین برنامه‌نویسان | محبوبیت در حال افزایش |
| مزایا | انعطاف‌پذیری، خوانایی ذاتی، مستندات و آموزشهای رسمی بسیار ارزشمند و مفسری بودن |
| نقاط ضعف | انتزاع بیش از حد مفاهیم مهم |
| محبوبیت | محبوبیت روزافزون در آموزش فنی و کاربردهای تجاری |
| میزان استفاده | کاربرد گسترده در موارد تجاری و آموزش فنی |
در ادامه، نمونه کد ساده‌ای از برنامهHello World به زبان پایتون را آورده‌ایم.
جاوا اسکریپت
جاوا اسکریپت در سال ۱۳۷۴ (۱۹۹۵ میلادی) ساخته و با نام LiveScript شناخته شد. با وجود اینکه Java در آن موقع، زبان برنامه‌نویسی بسیار محبوبی بود، JS بهعنوان برادر کوچکتر جاوا معرفی می‌شد.
جاوا اسکریپت همچنان که با گذشت زمان تکامل پیدا کرد، به زبان برنامه‌نویسی کاملاً مستقلی تبدیل شد. لازم است به این مورد توجه شود که Java و JavaScript علیرغم شباهت‌هایی که دارند اما ۲ زبان برنامه‌نویسی جدا از هم هستند.
JS را میتوان یکی از محبوب‌ترین زبانهای برنامه‌نویسی دنیا در نظر گرفت که توسط سازمان‌ها و شرکت‌های بسیاری مورد تقاضا است. در ادامه، جدولی آورده‌ایم که ویژگی‌های زبان برنامه‌نویسی جاوا اسکریپت را به‌طور خلاصه بیان کرده است.
| سطح | مبتدی تا متوسط |
| مهارت‌های مورد نیاز | HTML و CSS به منظور تعریف محتوا و قالب‌بندی صفحات وب |
| پلتفرم | چندپلتفرمی (دسکتاپ، گوشی تلفن همراه، وب) |
| محبوبیت بین برنامه‌نویسان | معروف‌ترین زبان برنامه‌نویسی دنیا |
| مزایا | یادگیری و پیاده‌سازی به‌نسبت آسان، استفاده در جای جای وب، قابلیت اجرای لحظه‌ای درون مرورگرِ، کاهش میزان درخواست‌ها (تقاضا) به سرور وب‌سایت |
| نقاط ضعف | دشواری در نوشتن کدهایی که در مرورگرهای مختلف، اجرای یکسانی داشته باشند. |
| میزان استفاده | قابلیت اجرای بالا، کاربرد وسیع |
در ادامه نمونه کد ساده‌ای از برنامهHello World به زبان JS را مشاهده می‌کنید.
جاوا
در نتیجه، جاوا به دلیل «قابلیت انتقالی» (Portability) یا «پورت شدنی» که در پلتفرهای گوناگون - از دیتا سنترها تا گوشی‌های هوشمند - دارد، شناخته شده است. امروزه بیش از ۳ میلیارد دستگاه اپلیکیشن‌های ساخته شده با Java را اجرا می‌کنند.
یادگیری زبان جاوا به‌نسبت پیچیده‌تر است. اما از سوی دیگر، برنامه‌نویسان با تجربه - و با مهارت کدنویسی جاوا - متقاضی زیادی دارند. در ادامه، جدولی آورده‌ایم که ویژگی‌های زبان برنامه‌نویسی جاوا را به‌طور خلاصه بیان کرده است.
| سطح | متوسط |
| مهارت‌های مورد نیاز | حل مسئله، آگاهی از مفاهیم شی‌گرایی |
| پلتفرم | دسکتاپ، گوشی تلفن همراه، وب |
| محبوبیت بین برنامه‌نویسان | یکی از محبوب‌ترین زبانهای برنامه‌نویسی دنیا - پُر تقاضا |
| مزایا | تمرین فکر کردن تفکر شبیه به یک برنامه‌نویس، دسترسی به مهم‌ترین عملکردهای کامپیوتر نظیر سیستم فایل، گرافیک و صدا |
| نقاط ضعف | واژگان جدید بسیاری برای یادگیری دارد. زبان سطح بالایی است. |
| میزان استفاده | استفاده گسترده و قابلیت اجرایی بالایی دارد. |
در ادامه، نمونه کد ساده‌ای از برنامهHello World به زبان Java را ملاحضه می‌کنید.
روبی
در ادامه، جدولی آورده‌ایم که ویژگی‌های زبان برنامه‌نویسی روبی را به‌طور خلاصه بیان کرده است.
| سطح | مبتدی |
| مهارت‌های مورد نیاز | حل مسئله، تفکر انتزاعی (توانایی تجسم آنچه که کاربران اپلیکیشن انتظار دارند) |
| پلتفرم | وب |
| محبوبیت بین برنامه‌نویسان | در حال افزایش است. |
| مزایا | انعطاف‌پذیر، سینتکس ساده برای خواندن و نوشتن دارد، فاقد واژگان تخصصی برای شروع |
| میزان استفاده | کمترین میزان گستردگی در استفاده را دارد. |
در ادامه، نمونه کد ساده‌ای از برنامهHello World به زبان Java را مشاهده می‌کنید.
تایپ اسکریپت
در ادامه، جدولی آورده‌ایم که ویژگی‌های زبان برنامه‌نویسی تایپ اسکریپت را به‌طور خلاصه بیان کرده است.
| سطح | متوسط تا پیشرفته |
| مهارت‌های مورد نیاز | دانش پایه‌ای از جاوا اسکریپت |
| پلتفرم | وب |
| محبوبیت بین برنامه‌نویسان | محبوبیت سریع به‌ویژه در برنامه‌های بزرگ‌مقیاس |
| مزایا | انتخابی عالی برای پروژه‌های بزرگ‌مقیاس، کامیونیتی گیت‌هاب در حال رشد، افزایش بهره‌وری توسعه با جاوا اسکریپت |
| نقاط ضعف | مستلزم دانستن جاوا اسکریپت |
| میزان استفاده | توجه زیادی را در بین توسعه‌دهندگان وب به خود جلب است. |
در ادامه نمونه کد ساده‌ای از برنامه Hello World به زبان TypeScript را آورده‌ایم.
متلب
به‌طور کلی میتوان گفت که یادگیری متلب، به‌نسبت آسان است و وب‌سایت MathWorks بخش وسیعی را برای پاسخ‌گویی به پرسش‌های مرتبط با متلب اختصاص داده است. در ادامه، جدولی آورده‌ایم که ویژگی‌های زبان برنامه‌نویسی متلب را به‌طور خلاصه بیان کرده است.
| سطح | مبتدی |
| مهارت‌های مورد نیاز | بهتر است که دانش ابتدایی از برنامه‌نویسی داشته باشیم اما این مورد، الزامی نیست. |
| پلتفرم | بیشتر اوقات دسکتاپ |
| محبوبیت بین برنامه‌نویسان | به اندازه زبان پایتون - نزدیکٰترین رقیب آن - محبوب نیست، اما شهرت آن به دلیل مهندسی سخت‌افزار و اجرای مصورسازی‌ها، در حال رشد است. |
| مزایا | اجرا و آزمایش بی دردسر الگوریتم‌ها، دیباگ آسان، امکان مصورسازی‌ها و تحلیل داده‌های گسترده، یادگیری به‌نسبت آسان |
| نقاط ضعف | به دلیل مفسری بودن (در مقابل کامپایلری) به‌نسبت کند است، حجیم بودن فایل‌های آن |
| میزان استفاده | عدم کاربرد وسیع بیرون از حوزه‌های علمی و تحقیقاتی |
در ادامه نمونه کد ساده‌ای از برنامهHello Worldبه زبان Matlab را آورده‌ایم.
سی شارپ
در ادامه، جدولی آورده‌ایم که ویژگی‌های زبان برنامه‌نویسی سی شارپ را به‌طور خلاصه بیان کرده است.
| سطح | متوسط |
| مهارت‌های مورد نیاز | درک پایه‌ای از نحوه کدنویسی |
| پلتفرم | چندپلتفرمی، نظیر اپلیکیشن‌های موبایل و نرم‌افزارهای سازمانی. |
| محبوبیت بین برنامه‌نویسان | به‌نسبت محبوب است اما نه به اندازه نزدیک‌ترین رقیب خود یعنی جاوا. |
| مزایا | سریع بودن، استفاده آسان، شی‌گرایی، مقیاس‌پذیر و قابل به‌روزرسانی، قابل تعامل با سایر کدها، اوپن سورس، کتابخانه‌های وسیع |
| نقاط ضعف | انعطاف‌پذیری کمتر به دلیل وابسته بودن به فریمورک دات نت مایکروسافت |
| میزان استفاده | به‌طور تقریبی به‌وسیله یک سوم از تمام توسعه‌دهندگان نرم‌افزار به‌کار می‌رود. |
در ادامه، نمونه کد ساده‌ای از برنامهHello World به زبان C# را آورده‌ایم.
پی اچ پی
PHP را میتوان یکی از موارد موجود در فهرست بهترین زبان برنامه‌نویسی برای شروع در نظر گرفت که به‌علت فرایند یادگیری به‌نسبت آسان، گزینه مناسبی برای برنامه‌نویسان تازه‌کار در نظر گرفته میشود. متخصصان PHP به کامیونیتی‌های آنلاین متعددی دسترسی دارند که پشتیبانی و یافتن پاسخ برای پرسش‌هایشان را ساده می‌کند. در ادامه، جدولی آورده‌ایم که ویژگی‌های زبان برنامه‌نویسی PHP را به‌طور خلاصه بیان کرده است.
| سطح | مبتدی تا متوسط |
| مهارت‌های مورد نیاز | ترجیحاً دارا بودن پیش‌زمینه‌ای در برنامه‌نویسی |
| پلتفرم | چندپلتفرمی (دسکتاپ، گوشی تلفن همراه، وب) |
| محبوبیت بین برنامه‌نویسان | دارا بودن بیشینه وبسایتهای فعال و محبوبیت زیاد |
| مزایا | اوپن سورس، برای توسعه آسان است و با ابزاهای گوناگونی ممکن است یکپارچه (ادغام) شود، مقرون به‌صرفه بودن، منعطف در اتصال به پایگاه داده |
| نقاط ضعف | امنیت نه چندان زیاد، برای اپلیکیشن‌های بزرگ شاید مناسب نباشد، مدیریت ضعیف خطاها، عدم پشتیبانی از تعداد زیادی اپلیکیشن |
| میزان استفاده | روند نزولی |
در ادامه، نمونه کد ساده‌ای از برنامهHello World به زبان PHP را ملاحضه می‌کنید.
کاتلین
Kotlin به‌طور وسیعی برای توسعه موارد زیر به‌کار می‌رود.
- اپلیکیشن‌های اندرویدی
- وب اپلیکیشن‌ها
- برنامه‌های دسکتاپ
- توسعه برنامه‌های سمتِ سرور
کاتلین با این هدف ایجاد شد که عملکردی بهتر از زبان جاوا داشته باشد. بسیاری از اپلیکیشن‌های گوگل بر مبنای کاتلین ایجاد شده‌اند. شرکت‌هایی نظیر Coursera ،Pinterest ،PostMates و بسیاری از شرکت‌های دیگر، کاتلین را بهعنوان زبان برنامه‌نویسی خود به‌کار می‌برند. در ادامه، جدولی آورده‌ایم که ویژگی‌های زبان برنامه‌نویسی کاتلین را به‌طور خلاصه بیان کرده است.
| سطح | متوسط تا پیشرفته |
| مهارت‌های مورد نیاز | تجربه کار با زبانهای برنامه‌نویسی به‌ویژه جاوا |
| پلتفرم | سرور، دسکتاپ، گوشی تلفن همراه، وب |
| محبوبیت بین برنامه‌نویسان | محبوبیت در حال افزایش، ایجاد اپلیکیشن‌های اندرویدی |
| مزایا | حجم کد کمتر نسبت به جاوا و سایر زبان‌ها، پذیرش به‌نسبت آسان، سازگاری کامل با Java |
| نقاط ضعف | سرعت کامپایل متغیر، نداشتن کلمه کلیدیstatic |
| میزان استفاده | کاربرد گسترده |
در ادامه نمونه کد ساده‌ای از برنامهHello World به زبان Kotlin را بیان کرده‌ایم.
سوالات متداول در رابطه با بهترین زبان برنامه نویسی برای شروع
در این قسمت برخی از سوالات رایج را به‌منظور انتخاب بهترین زبان برنامه نویسی برای شروع، پاسخ داده‌ایم.
بهترین زبان برنامه نویسی برای شروع کدام است؟
بهترین زبان برنامه نویسی برای شروع می‌تواند یکی از زبان های پایتون، جاوا اسکریپت، جاوا، C++ و تایپ‌اسکریپت باشد.
کدام زبان برنامه نویسی برای افراد مبتدی مناسب است؟
پایتون انتخابی عالی برای افراد مبتدی محسوب میشود، زیرا دارای سینتکس راحتی است، کدهای آن خوانایی بالایی دارد و همچنین کامیونیتی گسترده آن منابع آموزشی فراوانی را در اختیارمان قرار می‌دهد.
تفاوت زبان های مفسری و کامپایلری چیست؟
مفسر، کدهای تفسیری را به‌طور مستقیم اجرا می‌کند و آن‌ها را خط به خط و بدون انجام کامپایل به کد ماشین می‌خواند. کدهای این‌گونه زبان‌ها - همچون پایتون، روبی و جاوا اسکریپت - را میتوان در لحظه و بدون نیاز به گام‌های جداگانه کامپایل اجرا کرد. در مقابل، کامپایلر در ابتدا کدهای زبان کامپایلی را به کد ماشین ترجمه می‌کند و در ادامه کدهای قابل فهم برای انسان را به ساختاری تبدیل می‌کند که کامپیوترها بتوانند اجرا کنند. زبان‌هایی مانند سی، C++ و جاوا از این نوع هستند.
تفاوت زبان های فرانت اند و بک اند چیست؟
زبانهای «فرانت اِند» (Front-End) که به زبان سمتِ کلاینت هم معروف‌اند، برای ساخت عناصر مجازی و تعاملی وب‌سایت‌ها به‌کار می‌رود که توسط کاربران قابل مشاهده است. زبان‌هایی همچون HTML، CSS و جاوا اسکریپت از این دسته هستند. از سویی دیگر با زبانهای «بَک‌اِند» (Backend) رو به رو هستیم که به زبانهای سمتِ سرور نیز معروف‌اند. از زبانهای بک‌اند میتوان به مواردی مانند پایتون، روبی و جاوا اشاره کرد. این زبان‌ها منطق و عملکرد پشت‌صحنه وب‌سایت - نظیر پردازش، ذخیره و مدیریت حساب کاربران و همچنین هویت‌سنجی - را برعهده دارند.
پر تقاضاترین زبان برنامه نویسی برای توسعه وب چیست؟
زبان جاوا اسکریپت را میتوان بهعنوان پر تقاضاترین زبان توسعه وب دانست چون باعث تقویت عملکرد و تعاملپذیری وبسایتهای مدرن میشود.
پر استفاده ترین زبان برای توسعه اپلیکیشن موبایل کدام است؟
از پرکاربردترین زبانهای مورد استفاده در توسعه اپلیکیشن موبایل میتوان به Swift (برای iOS) و کاتلین (برای اندروید) اشاره کرد.
یادگیری کدام زبان برای تحلیل داده‌ها و یادگیری ماشین پیشنهاد میشود؟
مهم ترین مزایای یادگیری زبان همه کاره ای مثل پایتون چیست؟
محبوب ترین زبان برای توسعه بک اند وب چیست؟
جمع‌بندی
زبان برنامه‌نویسی، راهی است که به‌واسطه آن، برنامه‌نویسان (توسعه‌دهندگان | دِوِلوپرها) می‌توانند با کامپیوترها تعامل داشته باشند.
در این مطلب از مجله فرادرس از ضرورت‌های یادگیری مهارت برنامه نویسی گفتیم که می‌تواند یکی از بهترین شغل‌های کنونی در دنیا باشد و در ادامه آن، بیان کردیم که بهترین زبان برنامه نویسی برای شروع کدام موارد می‌توانند باشند. در پایان نیز سوال‌های رایج مرتبط با این موضوع را بیان کردیم که مطالعه آن اطلاعات مفیدی را در اختیارتان قرار می‌دهد. امیدواریم که این نکات برای شما سودمند باشد.
مطالب مجله فرادرس را در جستجوی گوگل سریع‌تر ببینید
درود
نوشتین که جاوااسکریپت برای شروع مناسبه ولی من یکی از آموزش های جاوااسکریپت فرادرس (استاد عبدالهی) رو گرفتم ایشون توصیه کردند که قبل از شروع جاوااسکریپت حتما یه زبان مثل سی رو بلد باشیم ، اومدم این مطلب رو خوندم و گیج تر شدم !
با سلام و احترام؛
بلد بودن یک زبان به‌طور معمول باعث میشود تا یادگیری زبان دیگر آسان‌تر شود. با این‌حال الزامی برای یادگیری «زبان سی» پیش از «جاوا اسکرپت» وجود ندارد. هر چند که بلد بودن آن ممکن است سرعت یادگیری برخی مفاهیم برنامه‌نویسی را تسریع کند.
اگر قصد یادگیری زبان جاوا اسکریپت را دارید، می‌توانید این کار را هر چه سریع‌تر با منابع موجود شروع کنید. جاوا اسکریپت، سینتکس نسبتاً ساده و قابل فهمی دارد که با کمی تلاش می‌توانید بدون پیش‌زمینه زبان C هم مفاهیم اولیه آن را درک کنید.
با آرزوی موفقیت برای شما، امیدوارم این پاسخ باعث کاهش نگرانی‌های شما در این زمینه شده باشد و هر چه سریع‌تر یادگیری را شروع کنید.
با تشکر از همراهی شما با مجله فرادرس